*Αγοράζουμε από Ελλάδα, στηρίζουμε την εργασία στην Ελλάδα * Οχι στα προϊόντα που δεν θα έχουν ξεκάθαρη την προαιρετική πλέον ένδειξη «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ» ή κάτι ανάλογο* *
* Θαλάσσιες Natura για προστασία του Αιγαίου Το 19% του Αιγαίου θα πρέπει να κηρυχθεί «προστατευόμενη ζώνη», προκειμένου να προστατευθεί η μοναδική του βιοποικιλότητα. * *


Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2015

21 τρόποι για να καταλάβουμε ότι μια ανάρτηση είναι μούφα

Image
ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ
Καθώς όλο το ίντερνετ είναι πια γεμάτο με αστικούς μύθους, να μια χρήσιμη λίστα
 ΣΟΚ: Δείτε πως οι εταιρείες εξαπλώνουν τον καρκίνο μέσω εμβολίων. Η κορυφαία λέξη στο κόσμο είναι ελληνική. Γερμανοί επιστήμονες λένε ότι υπάρχει ζωή μετά το θάνατο. Νέες φωτογραφίες με το τέρας του Λοχ Νες.

Μερικοί μόνο απ' τους τίτλους "ειδήσεων" που δημοσιεύτηκαν το τελευταίο τριήμερο σε μεγάλα και μικρά σάιτ. Το κοινό χαρακτηριστικό τους είναι ότι είναι ψεύτικες. Γίνονται όμως πιστευτές, μοιράζονται, κοινοποιούνται, χρησιμοποιούνται ως επιχειρήματα.

Χάρη στη βοήθεια του ellinika hoaxes (ενός καταπληκτικού σάιτ που είναι η μοναδική συντονισμένη προσπάθεια απομυθοποίησης μέχρι σήμερα στην Ελλάδα -η σελίδα είναι συνεργασία 5 blogs με θεματολογία τα ψέματα που κυκλοφορούν στο ίντερνετ), μπορώ να παρουσιάσω μια χρήσιμη, για όλους, λίστα.

***

Δεν υπάρχει κάποιος κανόνας, γιατί οι διαφορές από hoax σε hoax είναι τεράστιες, αλλά υπάρχουν κάποια στοιχεία που αν υπάρχουν στην ανάρτηση που διαβάζετε, θα πρέπει να σας υποψιάσουν, ότι κάτι δεν πάει καλά. Πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν μια ανάρτηση είναι hoax;

1. Αναπαραγωγή. Αν το κείμενο σας προτρέπει να το αναπαράγετε αυτό θα πρέπει να σας υποψιάσει. Τα hoaxes υπάρχουν και αναπαράγονται στο ίντερνετ
με αυτό τον τρόπο. Αν κανείς δεν αναπαράγει το hoax έχει πεθάνει.

2. Συντάκτης. Αν δεν υπάρχει συντάκτης, είναι ύποπτο. Όσο πιο μεγάλης σημασίας ισχυρισμοί υπάρχουν σε ένα κείμενο, τόσο και περισσότερο σημαντικό είναι να υπάρχει συντάκτης και να μην είναι φανταστικό πρόσωπο.

3. Ημερομηνία. Αν αντί για ημερομηνία το κείμενο μας δίνει το χρόνο της ιστορίας που περιγράφει με λέξεις, όπως χθες, προχθές, την προηγούμενη βδομάδα κτλ., αυτό είναι πολύ ύποπτο.

4. Ονόματα. Αν το κείμενο που διαβάζετε, μιλάει για τη μικρή Μαρία και τον Γιωργάκη, αυτό θα πρέπει να σας υποψιάσει. Ο Γιωργάκης, η μικρή Μαρία και οποιοδήποτε άλλο όνομα, δεν είναι υπαρκτά πρόσωπα. Αν μάλιστα, αυτά που περιγράφουν είναι πολύ πολύ σημαντικά αυτό να σας υποψιάσει διπλά.

5. Ορθογραφία. Αν στο κείμενο υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη είναι μια ακόμη ένδειξη.

6. Μετάφραση. Αν το κείμενο είναι προϊόν αυτόματης μετάφρασης, τότε αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ένδειξη. Όσο πιο σημαντικό μήνυμα προσπαθεί να σας περάσει, τόσο πιο πολύ θα πρέπει να σας υποψιάσει το κείμενο που προέρχεται από αυτόματη μετάφραση.

7. Φωτογραφίες. Αν το κείμενο συνοδεύεται από φωτογραφίες άσχετες με το θέμα, ή αν το θέμα της ανάρτησης, είναι η φωτογραφία/ες και αυτή/ες έχουν άθλια ανάλυση είναι μια καλή ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά.

8. Ιστορίες. Αν αυτό που διαβάζετε είναι μια ιστορία, χωρίς κανένα στοιχείο, μην το πιστεύετε. Είναι απλά μια ιστορία.

9. Πικάντικα και πονηρά. Αν το κείμενο περιγράφει μια σεξουαλικού περιεχομένου, πικάντικη ιστορία που φυσικά δεν θα περιέχει στοιχεία, για ευνόητους λόγους, μην την πιστέψετε. Διαβάστε την αν έχετε την περιέργεια να δείτε τι λέει, αλλά μην την πιστέψετε. 99% αυτών των ιστοριών γράφονται για να αυξήσουν την επισκεψιμότητα της σελίδας γιατί κινούν την περιέργεια των αναγνωστών.

10. Απίστευτοι ισχυρισμοί. Όσο πιο απίστευτοι και τρελοί ισχυρισμοί υπάρχουν σε ένα κείμενο, τόσο πιο ατράνταχτες αποδείξεις και στοιχεία θα πρέπει να το συνοδεύουν. Αν δεν υπάρχουν τότε η ανάρτηση είναι προϊόν φαντασίας του αρθρογράφου.

11. Συνομωσιολογίες. Το ίντερνετ και οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι το ιδανικό μέσο για τους συνομωσιολόγους που θέλουν να ψαρέψουν οπαδούς. Να είσαστε πολύ επιφυλακτικοί, ειδικά όταν διαβάζετε ισχυρισμούς χωρίς να υπάρχουν τρανταχτά στοιχεία.

12. Μη λειτουργικά – ενεργά λινκ. Σελίδες διαγράφονται καθημερινά από το ίντερνετ και είναι πολύ πιθανό να συναντήσετε σε αρκετές αναρτήσεις κάποιο τέτοιο μη λειτουργικό λίνκ επειδή έχει διαγραφεί η σελίδα ή από κάποιο λάθος. Όμως αν αυτό συνοδεύεται και με κάποια από τα παραπάνω ή υπάρχουν αρκετά μη ενεργά λινκ στην ανάρτηση, είναι μια ακόμη ένδειξη, ότι κάτι δεν πάει καλά.

13. Λογικά σφάλματα. Αν στο κείμενο περιέχει λογικά σφάλματα, τότε μην το πάρετε στα σοβαρά. Δεν μπορεί να μας λέει αλήθεια ένα κείμενο που μιλάει για μια ευρωπαϊκή χώρα και να περιέχει τιμές σε δολάρια Καναδά.

14. Υπερβολικοί τίτλοι ή τίτλοι που δεν έχουν σχέση με το κείμενο της ανάρτησης. Τίτλοι που περιέχουν λέξεις όπως ΣΟΚ, ΣΟΚΑΡΙΣΤΙΚΟ, ΤΡΟΜΕΡΟ, ΦΟΒΕΡΟ, ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ, ΔΕΝ ΘΑ ΠΙΣΤΕΥΕΤΕ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ, ΣΤΑ ΑΥΤΙΑ ΣΑΣ, ΣΤΗ ΜΥΤΗ ΣΑΣ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΠΛΑΚΑ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΝΙΛΑ, ΘΑΠΑΘΕΤΕ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΑ ΔΩΘΕ κτλ. ή τίτλοι που μετά την ανάγνωση του άρθρου καταλαβαίνεις ότι δεν έχουν σχέση με την ανάρτηση, ή στον τίτλο υπάρχουν 25 θαυμαστικά, είναι εύκολο να καταλάβετε ότι μπαίνουν μόνο για να εκμεταλλευτούν την περιέργειά σας και να αυξήσουν την επισκεψημότητα της σελίδας. Αυτό σε συνδυασμό κάποιων από τα παραπάνω ανεβάζει τις πιθανότητες, να είναι hoax το άρθρο.

15. Αδικαιολόγητα λάθη. Δε μιλάμε για απλά ορθογραφικά λάθη, αλλά για τρανταχτά αδικαιολόγητα λάθη. Δεν μπορεί σε ένα άρθρο που μας εμφανίζει, για παράδειγμα, ένα email απάντηση από μια εταιρία, το όνομα της εταιρίας να είναι γραμμένο λάθος από την ίδια την εταιρία.

16. Έρευνες και βαριά ονόματα. Αν το άρθρο αναφέρει κάποια έρευνα/ες χωρίς να την παρουσιάζει ή να υπάρχει λινκ για να τη διαβάσετε, αυτό θα πρέπει να σας προβληματίσει. Η αναφορά σε έρευνες, γίνεται για να ανεβάσει την αξιοπιστία του άρθρου και να το πιστέψετε. Το ίδιο συμβαίνει με μεγάλα και γνωστά ονόματα επιστημόνων όπως Αϊνστάιν, Τέσλα κτλ.

17. Άλλες αναρτήσεις. Αν στη σελίδα που διαβάσατε την ανάρτηση δείτε άλλα γνωστά hoaxes, αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ένδειξη, γιατί όπως καταλαβαίνετε δεν υπάρχει έλεγχος στις αναρτήσεις της σελίδας.

18. Πόσα άρθρα ανά ώρα; Παρατηρήστε πόσα άρθρα ανεβάζουν οι διαχειριστές την ημέρα. Αν κάθε 2-3 & 5 λεπτά ανεβαίνει και νέο άρθρο καταλαβαίνετε ότι δεν υπάρχει ο παραμικρός έλεγχος. Ούτε καν, διαβάζουν αυτό που αναπαράγουν.

19. Σχόλια. Διαβάζετε πάντα τα σχόλια. Αν στα σχόλια υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η ανάρτηση είναι ψέμα, αυτό δεν είναι καθόλου μα καθόλου καλό για την αξιοπιστία του άρθρου.

20. Όλα τα παραπάνω. Όσο περισσότερα από τα παραπάνω συναντήσετε σε μια ανάρτηση, τόσο πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες αυτή η ανάρτηση να είναι ένα ακόμη ψέμα ή τουλάχιστον να περιέχει μεγάλες ανακρίβειες.



Image


***


Ελπίζω να σας έδωσα μια εικόνα, πως να καταλάβετε ή να υποψιαστείτε ότι κάτι δεν πάει καλά σε μια ανάρτηση, και παρακάτω θα προσπαθήσω να σας δώσω μια γενική κατεύθυνση, πως μπορείτε να ερευνήσετε, ένα άρθρο που υποψιάζεστε.

1. Φωτογραφία. Αν το θέμα της ανάρτησης είναι μια φωτογραφία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την αναζήτηση google για αυτή την εικόνα στο https://images.google.com/, ώστε να δείτε αν πειράχτηκε και που δημοσιεύτηκε αρχικά. Διαβάστε τα προηγούμενα άρθρα που θα βρείτε για να δείτε αν υπάρχουν αλλαγές. Εκτός από τη google ακόμη μια υπηρεσία που κάνει αναζήτηση με βάση την εικόνα είναι η http://www.tineye.com/ που υπάρχει και σε πρόσθετα για τον browser που χρησιμοποιείτε. Καλό είναι να ερευνήσετε και στις δύο υπηρεσίες γιατί μπορεί να πάρετε διαφορετικά αποτελέσματα. Ακόμη μπορεί να τη βρείτε σε πολύ καλλίτερη ανάλυση.

2. Μετάφραση. Αν το κείμενο τις ανάρτησης είναι από αυτόματη μετάφραση, αναζητήστε με τις κατάλληλες αγγλικές λέξεις κλειδιά το αρχικό κείμενο και την πηγή του για να το συγκρίνετε και να δείτε αν είναι κάποια αξιόπιστη πηγή. Αν για παράδειγμα ένα άρθρο κατά των εμβολίων έχει πηγή ένα συνωμοσιολογικό blog η μια σελίδα που αναπαράγει τακτικά hoaxes, αυτό δεν είναι αξιόπιστη πηγή. Μόλις βρείτε το αρχικό ξενόγλωσσο κείμενο απομονώστε μια φράση κλειδί και ερευνήστε να δείτε την αρχική πηγή της. Πολλές φορές θα δείτε ότι η αρχική πηγή είναι μια σατιρική σελίδα.

3. Σελίδες απομυθοποίησης. Σαν τα ellinikahoaxes.gr (Αν δε παινέψεις το σπίτι σου) Ψάξτε σε σελίδες απομυθοποίησης που είναι πολύ πιθανό να έχουν απομυθοποιήσει ήδη την ανάρτηση που ερευνάτε. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πολλές, υπήρχαν ορισμένα blogs που ενώθηκαν και δημιούργησαν τα ελληνικά hoaxes, το blog του κυρίου Σαραντάκου για τους γλωσσικούς μύθους, και 2-3 ακόμη blogs που τελευταία υπολειτουργούν ή έχουν ελάχιστες αναρτήσεις. (SkeptikonMoufBustershoaxunveiled). Ακόμη υπάρχει και το Το Λεξικό του Σκεπτικιστή που είναι η μετάφραση του Αγγλικού αντιστοίχου του The Skeptic’s Dictionary του Robert Tod Carroll και μια λίστα με hoaxes στο blog taxalia. Στο εξωτερικό τα πράγματα είναι διαφορετικά. Υπάρχουν πολλές καλές και οργανωμένες σελίδες απομυθοποίησης. Σε αυτές θα βρείτε τεράστια βοήθεια για τις έρευνές σας γιατί τα περισσότερα hoaxes είναι εισαγόμενα και μεταφρασμένα. Αν θα βρείτε το αρχικό ξενόγλωσσο κείμενο μπορείτε να ψάξετε σε αυτές τις σελίδες και να ανακαλύψετε μαργαριτάρια. Μερικές από αυτές είναι:

4. Συλλογή στοιχείων. Ψάξτε και συλλέξτε στοιχεία για αυτό που σας ενδιαφέρει και το ερευνάτε, από αξιόπιστες σελίδες. Όσο περισσότερα τόσο καλύτερα. Θα αποκτήσετε μια καλή εικόνα και θα μπορέσετε να βγάλετε πιο ολοκληρωμένα συμπεράσματα. Δεν χρειάζεται να πάτε για μεταπτυχιακό, σε σύντομο χρονικό διάστημα, μπορείτε να βρείτε και να διαβάσετε όσα χρειάζονται για να μην πευτετε στην παγίδα διαφόρων εξυπνάκηδων. Με τη σημερινή τεχνολογία αυτό είναι σχετικά εύκολο.

5. Ονόματα. Αν στο άρθρο, υπάρχουν κάποια ονόματα, ψάξτε να βρείτε αν είναι υπαρκτά και αν ναι το ιστορικό τους. Δεν θα είναι λίγες οι περιπτώσεις που θα βγάλετε λαβράκι. Συνήθως αυτό συμβαίνει περισσότερο σε άρθρα που έχουν θέμα, θεραπεία/ες για ανίατες ασθένειες.

6. Αναζήτηση άρθρων. Αντιγράψτε μια σημαντική φράση από το το κείμενο της ανάρτησης που ερευνάτε και ψάξτε να δείτε τα αποτελέσματα. Αν την ανάρτηση τη βρήκατε μόνο σε αναξιόπιστες ή συνωμοσιολογικές σελίδες και σε καμιά αξιόπιστη, δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.

7. WOT. Δείτε στη σελίδα  WEB OF TRUST αν η σελίδα που έχει το άρθρο είναι αξιόπιστη και πως την έχουν χαρακτηρίσει και σχολιάσει άλλοι χρήστες. Υπάρχει και σε πρόσθετο που σας προηδοποιεί.

8. Πολλές διαφορετικές μορφές. Αν στην έρευνά σας συναντήσετε διαφορετικές εκδόσεις του ίδιου κειμένου – άρθρου, και τη μια να μιλάει για Ιταλία και σε άλλη έκδοση να μιλάει για το Περού είναι σχεδόν σίγουρο ότι είναι hoax.

9. Ημερομηνία. Εκμεταλλευτείτε τα εργαλεία αναζήτησης της google και προσαρμόστε το εύρος χρόνου της αναζήτησης. Προχωρήστε με σταθερά βήματα προς τα πίσω (6μηνο) μέχρι να βρείτε τον χρόνο της πρώτης ανάρτησης. Ίσος πέσετε σε πρωταπριλιά και πολλές φορές θα βρείτε άρθρα και ειδήσεις που μιλάνε για κάτι νέο ενώ το άρθρο κυκλοφορεί πολλά χρόνια και σε άλλη μορφή.

10. Δεν υπάρχουν στοιχεία. Στην έρευνά σας μπορεί να τύχει, να μην βρείτε κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Αυτό συμβαίνει γιατί απλά δεν υπάρχουν στοιχεία. Αυτό που ψάχνετε είναι 100% φαντασία, μια ιστορία που δεν έχει ίχνος πραγματικότητας.

Το ίντερνετ είναι ένα καταπληκτικό εργαλείο αν ξέρεις να το χειριστείς αλλά δεν είναι κάποιο εγκυκλοπαιδικό βιβλίο για να πιστεύεις τα πάντα που θα διαβάσεις.

Να είσαστε αρκετά επιφυλακτικοί και να φιλτράρετε τις πληροφορίες. Το έχει πει και ο ΠΛΑΤΩΝ (427 π.Χ.–347 π.Χ.): Μην πιστεύετε ό,τι διαβάζετε στο διαδίκτυο.




Image

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...